بانک اطلاعاتی شهرستان بیرجند
معرفی و تاریخچه شهرستان بیرجند
     

 

بیرجند دیار فرهنگ و هنـر
شهرستان بیرجند با وسعت 31704 کیلومتر مربع در شرق ایران و در فاصله حدوداً 500 کیلومتری از مرکز استان های خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان، کرمان و یزد قرار دارد. این شهرستان از شمال به قاین، از جنوب به نهبندان و استان کرمان، از غرب به سرایان و طبس و از شرق به شهرستان در میان محدود می‌شود. شهرستان بیرجند دارای دو بخش مرکزی و خوسف است.
شهر بیرجند، اولین شهر در ایران است که در سال 1302دارای شبکه آبرسانی بوده و بنگاه آبلوله بیرجند به عنوان اولین سازمان آبرسانی ایران شناخته می‌شود.
مدرسه شوکتیه این شهر، سومین مدرسه آموزشی به سبک جدید، بعد از دارالفنون و رشدیه تبریز است. به علت موقعیت سیاسی و استراتژیک شهر بیرجند، سومین فرودگاه کشور در سال 1312 پس از قلعه مرغی تهران و بوشهر، در این شهر ساخته شد و تا پیش از جنگ جهانی دوم، دو کنسولیاری انگلستان و روسیه در بیرجند، مشغول فعالیت بوده‌ اند.

پیشینه تاریـخی
بیرجند در گذشته جزئی از ولایت قهستان بوده است. بر اساس کتیبه های هخامنشی و نوشته های مورخان یونانی، قهستان خاستگاه یکی از اقوام ایرانی به نام ساگارت و بخشی از چهاردهمین ساتراپ هخامنشی به شمار می آمده. کتیبه کال جنگال نشان دهنده اهمیت منطقه است. در عهد ساسانی نیز قهستان از ایالات آباد و و معتبر بوده. سنگ نگاره های لاخ مزار در روستای کوچ بیرجند حاوی نوشته هایی به خط پهلوی ساسانی است که در آنها نام آخشنواز پادشاه هپتالی و قباد پادشاه ساسانی به چشم می خورد. 
پس از فتح قهستان توسط اعراب در سال 29 هـ.ق قهستان توسط والیان خلفا اداره می شد و تا سال 259 ه.ق در سیطره ی عباسیان بود. مدتی نیز جزء قلمرو صفاریان و امرای محلی سیستان بود. از زمان حسن صباح تا تهاجم سپاه هلاکو خان مغول این منطقه به یکی از مراکز عمده ی سیاسی فرقه اسماعیلیه تبدیل شد و بعد از الموت، مهمترین مقر حضور فداییان این فرقه بـود که با حمله ی هلاکـو طومارشان در هم پیچیـد.ه شد.

موزه باستان‌شناسی بیرجند

موزه باستان‌شناسی بیرجند با وسعت 600 متر مربع زیر بنا در طبقه اول عمارت اکبریه (که در واقع ساختمان تشریفات و ارگ حکومتی امیر ابراهیم خان شوکت الملک بوده)، با توجه به عواملی همچون غنای فرهنگی منطقه، جمعیت جوان، وجود دانشگاهها و عزیمت هزاران گردشگر به این منطقه در سال 1371 تأسیس و راه‌اندازی شد و در سال 1374 با طراحی نو توسعه و تجهیز گردید. این موزه بزرگترین موزه باستان شناسی در سطح استان است که مشتمل بر بخشهای متعددی می‌باشد: از بخشهای مهم آن می‌توان به بخش سفال، سکه، فلز، اسلحه و ابزار آلات جنگ، بخش روشنایی، قرآن و کتابت و نیز مجموعه‌ای از اشیاءو مواریث خاندن امیر اسدالله علم (که توسط بنیاد مستضعفان در اختیار موزة بیرجند قرار داده شد) و تالار آینه اشاره کرد. در موزه باستان‌شناسی بیرجند اشیاء به نمایش گذاشته شده، سیر تاریخی مدون و منظمی را از هزاره سوم ق.م تا دوره قاجار مشتمل بر بخش‌های متفاوتی را دربر می‌گیرند.
سفال‌ها و سکه‌ها بیشترین آثار این موزه را شامل می‌شوند. مجموعه سفال‌ها، دوره‌های مختلف تاریخی، از سفال‌های نخودی دست ساز هزاره سوم قبل از میلاد، سفال‌های خاکستری هزاره اول میلادی تا سفال‌های لعابدار دوره اسلامی را در‌بر می‌گیرد و نیز مجموعه سکه‌ها، سکه‌های دوران تاریخی از سلوکیان، الیمایی‌ها، پارتیان و ساسانیان و سکه‌های دوران مختلف اسلامی تا دوره قاجار را شامل می‌شود.
یکی دیگر از مهم‌ترین بخشهای موزه بخش قرآن و نسخ خطی است که هشتی بنای اکبریه به عنوان مهمترین بخش‌ معماری آن، به این بخش اختصاص یافته است.
موزه باستانشناسی شامل سه قسمت پیش از تاریخ، دورة تاریخی و دورة اسلامی است. در بخش پیش از تاریخ، اشیایی از دورة نوسنگی (هزارة دوم قبل از میلاد) که برخی نمودار تکامل هنر و صنعت چهار هزار سال پیش محسوب می‌شود و برخی نیز بیشتر وسایل کاربردی بوده است، در معرض دید قرار دارد. ظروف سفالی و سکه ها، علاوه بر جنبه‌های کاربردی، القا کنندة اعتقادات، جهانبینی و هنر آن دوره است. اشیای دوران تاریخی به دوره‌های سلوکی، اشکانی و ساسانی مربوط می‌شود.
بخش‌های موزة باستان شناسی : 
الف - بخش سفال :
بخش مذکور به منظور آشنایی بازدیدکنندگان با سیر تکامل سفال و تحولات آن، در دو قسمت قبل از میلاد و اسلامی ایجاد شده است. در این بخش ابتدا سفالینه‌هایی از هزارة سوم و هزارة دوم و اول (ق.م) تا سفال‌های دورة اسلامی به نمایش گذاشته شده است. سفالینه های موجود در این بخش دو دسته می‌باشند: دسته‌ای از آنها یافته‌های باستان‌شناسی بیرجند و جنوب خراسان است. و دسته‌ای دیگر مربوط به مناطق مختلف کشور جهت ایجاد سیر منظم تاریخی به این موزه منتقل گردیده است.
ب : بخش فلز :
این بخش سیر تحول فلزکاری از هزاره اول (ق .م) تا دورة قاجاریه را شامل می‌شود. آثار فلزی مربوط به قبل از اسلام عموماً پیکان‌ها و خنجرها و تعدادی وزنة تبادل کالا می‌باشد. در بخش فلز اسلامی ظروف مسی، شامل ابریق، قهوه جوش و بوته‌های ذوب فلزات به نمایش گذاشته شده است. 
ج ) بخش اسلحه : 
در بخش اسلحه تعدادی از سلاح‌های آتشین اولیه، شامل تفنگ‌های سرپر و طپانچه‌های سرپر به نمایش گذاشته شده علاوه بر آن تعدادی باروت دان‌های چرمی و فلزی و دوربین‌های چشمی در معرض دید علاقمندان قرار گرفته است.
د) بخش روشنایی : 
از دیگر بخش‌های موزة باستان‌شناسی بیرجند بخش روشنایی و لوازم مربوط به آن می‌باشد. در این قسمت انواع پی‌سوزهای سفالی و فلزی به نمایش درآمده. علاوه بر آن تعدادی چراغ گردسوز با پایه و بدنه سنگی و سرامیکی و برنزی نیز در معرض دید قرار گرفته است که گر چه به‌لحاظ تاریخی قدمت بعضی از آنها کمتر از یکصد سال می‌باشد ولی از نظر هنری بی‌نظیر به حساب می‌آیند. قدیمی ترین اشیاء موجود در این بخش پی‌سوزهای سفالی است که قدمت آنها به پیش از اسلام بر می‌گردد.
ج ) بخش قرآن و کتابت :
در قسمت هشتی مرکزی که دارای کلاه فرنگی با مقرنس‌های زیبا است و در واقع اوج ظاهری معماری بنا در آن به نمایش گذاشته شده بخش قرآن و کتابت قرار دارد که اوج معماری گنجینه نیز می‌باشد، در این بخش لوازم کتابت به همراه تعدادی قرآن خطی و چاپ سنگی و ظروف که در سطوح آن آیات قرآن نگاشته شده است در معرض دید قرار گرفته است. نفیس ترین قرآن موجود در این بخش، قرآنی است متعلق به دوره قاجار با تذهیب گل و مرغ بر روی جلد و حواشی و تذهیب آب طلا بر روی صفحات. 
د ) بخش اشیاء متعلق به خاندان علم 
در این بخش اشیاء متعلق به خاندان علم که توسط بنیاد مستضعفان در اختیار گنجینه بیرجند قرار گرفته به نمایش در آمده است و شامل سرقلیان‌ها از جنس‌های مختلف با تزئینات مرصع جواهر نشان، تعدادی جام شیشه‌ای، ظروف نقره‌ای و ... می‌باشد.

 


 گالری تصاویر موزه باستان شناسی بیرجند

تصاویر تصادفی از گالری تصاویر موزه باستان شناسی بیرجند:

موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند
موزه باستان شناسی بیرجند
  • موزه باستان شناسی بیرجند

 


آخرین بروز رسانی : 1391/06/27 09:35:36  تعداد مشاهده : 11564  نویسنده / ویرایشگر : واحد انفورماتیک

زمان نما

 

پیوندهای مفید

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران

سازمان توسعه تجارت ایران

صندوق ضمانت صادرات

انجمن زعفران

 

اتاق بازرگانی و صنایع و معادن بیرجند


طراحی و پیاده سازی توسط : دفتر داده پرداز بیرجند
RaakCMS